Gửi câu hỏi trực tuyến

Tin tức nổi bật

HÀNG XÓM XÂY TƯỜNG CHẮN LỐI ĐI – PHẢI LÀM GÌ ĐỂ BẢO VỆ QUYỀN LỢI?

29/09/2026 07:37

Hàng xóm xây tường chắn lối đi – phải làm gì để bảo vệ quyền lợi? là vấn đề thường phát sinh trong các tranh chấp giữa những bất động sản liền kề. Bài viết phân tích căn cứ xác lập quyền về lối đi qua, cách kiểm tra hồ sơ đất đai, xác định nguồn gốc và phạm vi lối đi, phương án thương lượng, hòa giải và giải quyết tranh chấp khi hàng xóm dựng tường, hàng rào cản trở việc đi lại. Đồng thời, bài viết đưa ra những lưu ý quan trọng để người có quyền lợi liên quan bảo vệ quyền của mình mà không làm tranh chấp trở nên phức tạp hơn.

HÀNG XÓM XÂY TƯỜNG CHẮN LỐI ĐI – PHẢI LÀM GÌ ĐỂ BẢO VỆ QUYỀN LỢI?

Hàng xóm xây tường, dựng hàng rào chắn lối đi khiến gia đình không thể đi lại như trước. Trong trường hợp này, người đang sử dụng lối đi có quyền yêu cầu mở lại lối đi hay không? Phải làm gì để bảo vệ quyền lợi mà không khiến tranh chấp trở nên phức tạp hơn? Đây là tình huống thường phát sinh giữa các bất động sản liền kề, đặc biệt tại những khu dân cư hình thành từ việc tách thửa, chia đất hoặc chuyển nhượng qua nhiều thời kỳ.

Nhiều người cho rằng: “Gia đình tôi đã đi lối này hàng chục năm thì đương nhiên đó là lối đi của gia đình tôi.” Tuy nhiên, về pháp lý, việc một người đã sử dụng một lối đi trong thời gian dài không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên có quyền sử dụng phần đất của người khác làm lối đi.

Điều quan trọng là phải xác định nguồn gốc lối đi, vị trí lối đi và căn cứ pháp lý làm phát sinh quyền đi qua.

HOTLINE LUẬT SƯ TƯ VẤN TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI
ThS. Luật sư Nguyễn Văn Hải: 024.39.184.888 - 0973.509.636

1. HÀNG XÓM CÓ ĐƯỢC TỰ Ý XÂY TƯỜNG CHẮN LỐI ĐI HAY KHÔNG?

Theo Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ.

Lối đi được xác định phải bảo đảm sự thuận tiện, hợp lý và hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại gây ra cho bất động sản có mở lối đi.

Người được dành quyền về lối đi qua về nguyên tắc phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Như vậy, trong trường hợp gia đình thực sự có quyền về lối đi qua bất động sản liền kề, việc chủ đất bên cạnh tự ý dựng tường, hàng rào làm mất hoặc cản trở quyền đi qua có thể làm phát sinh tranh chấp về quyền đối với lối đi.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý: Không phải cứ sử dụng một lối đi trong nhiều năm là mặc nhiên hình thành quyền đi qua. Cần xem xét căn cứ cụ thể làm phát sinh quyền này.

2. TRƯỚC TIÊN PHẢI XÁC ĐỊNH LỐI ĐI ĐƯỢC HÌNH THÀNH NHƯ THẾ NÀO

Đây thường là vấn đề quan trọng nhất khi giải quyết tranh chấp. Cùng là một con đường đang được sử dụng nhưng nguồn gốc pháp lý có thể hoàn toàn khác nhau.

Ví dụ:

- Lối đi đã được thể hiện trên hồ sơ địa chính;

- Lối đi hình thành từ việc cha mẹ chia đất cho các con;

- Khi tách thửa, các bên đã thống nhất để lại lối đi chung;

- Người sử dụng đất trước đây đã có thỏa thuận về việc dành lối đi;

- Lối đi được hình thành do bất động sản bị vây bọc;

- Hoặc đơn giản chỉ là các bên tự sử dụng một phần đất của hàng xóm trong thời gian dài nhưng chưa có căn cứ pháp lý rõ ràng.

Do đó, khi xảy ra tranh chấp, không nên chỉ tập trung vào câu hỏi “đã đi bao nhiêu năm?” Mà cần trả lời:

- Lối đi nằm trên phần đất nào?

- Ai là người có quyền sử dụng phần đất đó?

- Quyền đi qua được xác lập bằng căn cứ nào?

- Có văn bản thỏa thuận hoặc hồ sơ địa chính thể hiện quyền này hay không?

Đây mới là cơ sở quan trọng để xác định hướng giải quyết.

3. CÁC BƯỚC CẦN LÀM ĐỂ BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP

BƯỚC 1: KIỂM TRA HỒ SƠ VÀ CHỨNG CỨ VỀ LỐI ĐI

Khi hàng xóm xây tường hoặc dựng hàng rào chắn lối đi, việc đầu tiên không nên là tự tháo dỡ công trình. Thay vào đó, cần thu thập và kiểm tra hồ sơ. Một số tài liệu cần rà soát gồm:

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các bên;

- Bản đồ địa chính;

- Trích lục, trích đo thửa đất;

- Hồ sơ cấp Giấy chứng nhận;

- Hồ sơ tách thửa, hợp thửa nếu có;

- Văn bản thỏa thuận về lối đi;

- Giấy tờ phân chia đất trong gia đình;

- Hợp đồng chuyển nhượng trước đây;

- Hình ảnh, video thể hiện hiện trạng lối đi;

- Các tài liệu chứng minh quá trình sử dụng lối đi;

- Văn bản, tin nhắn hoặc tài liệu thể hiện việc các bên từng thỏa thuận về lối đi.

Đặc biệt cần xác định chính xác vị trí lối đi. có trường hợp người dân cho rằng: “Lối đi này là của gia đình tôi.” Nhưng khi đo đạc lại thì phần đất đang sử dụng làm lối đi lại nằm hoàn toàn trên Giấy chứng nhận của hộ liền kề.

Ngược lại, cũng có trường hợp phần diện tích được sử dụng làm lối đi thực tế lại có nguồn gốc là lối đi chung hoặc phần diện tích được dành làm đường đi. Vì vậy, đối chiếu giữa hiện trạng thực tế và hồ sơ địa chính là bước rất quan trọng.

BƯỚC 2: XÁC ĐỊNH CÓ QUYỀN VỀ LỐI ĐI QUA HAY KHÔNG

Sau khi kiểm tra hồ sơ, cần xác định căn cứ pháp lý của quyền đi qua. Đây là vấn đề có thể quyết định hướng xử lý toàn bộ vụ việc. Nếu bất động sản bị vây bọc và không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, chủ sở hữu có thể yêu cầu dành một lối đi hợp lý qua bất động sản liền kề theo quy định của Bộ luật Dân sự. Việc xác định lối đi cần xem xét nhiều yếu tố như:

- Nhu cầu đi lại thực tế;

- Vị trí các bất động sản;

- Điều kiện địa hình;

- Lối đi hiện có;

- Mức độ thuận tiện;

- Thiệt hại gây ra cho bất động sản chịu hưởng quyền;

- Thỏa thuận giữa các bên;

- Nguồn gốc hình thành bất động sản.

Do đó, không phải lúc nào người yêu cầu cũng có thể lựa chọn bất kỳ vị trí nào trên đất hàng xóm để làm lối đi. Mục tiêu là xác định một lối đi hợp lý, thuận tiện và hạn chế thiệt hại cho bất động sản chịu hưởng quyền.

BƯỚC 3: ƯU TIÊN THƯƠNG LƯỢNG VÀ LẬP VĂN BẢN

Nếu hồ sơ cho thấy gia đình có căn cứ về quyền sử dụng lối đi, bước tiếp theo nên là trao đổi với hộ liền kề. Trong nhiều trường hợp, tranh chấp có thể được giải quyết nếu các bên thống nhất được:

- Vị trí lối đi;

- Chiều rộng lối đi;

- Chiều dài lối đi;

- Phạm vi sử dụng;

- Việc sử dụng chung hay riêng;

- Trách nhiệm sửa chữa, bảo quản;

- Nghĩa vụ đền bù nếu pháp luật áp dụng;

- Việc xây dựng, sửa chữa công trình liên quan đến lối đi.

Nếu đạt được thỏa thuận, nên lập thành văn bản thay vì chỉ thỏa thuận bằng lời nói. Điều này đặc biệt quan trọng bởi lối đi là quyền có thể tiếp tục ảnh hưởng đến việc sử dụng bất động sản trong thời gian dài.

BƯỚC 4: KHÔNG THỎA THUẬN ĐƯỢC THÌ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP NHƯ THẾ NÀO?

Nếu thương lượng không thành, người có quyền lợi bị ảnh hưởng có thể cân nhắc thực hiện thủ tục giải quyết tranh chấp theo quy định pháp luật. Tùy vào bản chất vụ việc và hồ sơ cụ thể, có thể phát sinh yêu cầu liên quan đến:

- Xác định quyền về lối đi qua;

- Xác định vị trí, phạm vi lối đi;

- Yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng lối đi;

- Yêu cầu tháo dỡ công trình cản trở nếu có căn cứ pháp lý;

- Xác định quyền, nghĩa vụ của các bên đối với lối đi.

Đối với tranh chấp đất đai, cần xác định đúng bản chất tranh chấp và thẩm quyền giải quyết trước khi lựa chọn cơ quan có thẩm quyền.

Trong trường hợp thuộc diện phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã trước khi yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết, người có quyền lợi liên quan cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và chứng cứ ngay từ giai đoạn này.

4. CÓ NÊN TỰ Ý ĐẬP TƯỜNG, THÁO HÀNG RÀO ĐỂ LẤY LẠI LỐI ĐI?

Không nên. Đây là phản ứng khá phổ biến khi người dân cho rằng hàng xóm đang xâm phạm quyền đi lại của mình.

Tuy nhiên, nếu chưa xác định rõ:

- Ai là người có quyền sử dụng đất;

- Quyền về lối đi có thực sự tồn tại hay không;

- Ranh giới đất;

- Phạm vi lối đi;

- Công trình có nằm trên phần đất tranh chấp hay không;

mà tự ý phá dỡ tường, hàng rào hoặc công trình của người khác thì có thể khiến tranh chấp trở nên phức tạp hơn và phát sinh thêm các vấn đề pháp lý khác.

Cách xử lý phù hợp hơn là: Thu thập chứng cứ → xác định quyền → thương lượng → hòa giải/giải quyết tranh chấp theo đúng thủ tục.

HOTLINE LUẬT SƯ TƯ VẤN TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI
ThS. Luật sư Nguyễn Văn Hải: 024.39.184.888 - 0973.509.636

Khi hàng xóm xây tường hoặc dựng hàng rào chắn lối đi, câu hỏi quan trọng không chỉ là: “Gia đình tôi đã đi lối này bao nhiêu năm?”. Mà quan trọng hơn là: “Căn cứ pháp lý nào xác lập quyền đi qua của gia đình tôi?”

Nếu có căn cứ về quyền đối với lối đi, người sử dụng quyền cần chủ động bảo vệ quyền lợi của mình bằng việc kiểm tra hồ sơ, xác định phạm vi quyền, thương lượng và thực hiện đúng thủ tục giải quyết tranh chấp.

Ngược lại, nếu chưa xác định được căn cứ pháp lý, việc tự ý phá dỡ tường, hàng rào hoặc sử dụng đất của hàng xóm có thể khiến vụ việc phát sinh thêm tranh chấp.

Đối với tranh chấp lối đi, hồ sơ đất đai và nguồn gốc hình thành lối đi thường là những yếu tố cần được kiểm tra đầu tiên.

Nếu bạn đang gặp tình trạng hàng xóm xây tường chắn lối đi, dựng hàng rào, khóa cổng hoặc có hành vi cản trở việc sử dụng lối đi, việc đánh giá hồ sơ trước khi thực hiện các bước tiếp theo là rất quan trọng.

Công ty Luật Hợp danh Đại An Phát – Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội hỗ trợ:

- Tư vấn quyền về lối đi qua bất động sản liền kề;

- Kiểm tra hồ sơ, Giấy chứng nhận và tài liệu địa chính;

- Đánh giá căn cứ pháp lý của lối đi;

- Tư vấn phương án thương lượng, hòa giải;

- Hỗ trợ giải quyết tranh chấp tại cơ quan có thẩm quyền;

- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình giải quyết tranh chấp.
HOTLINE LUẬT SƯ TƯ VẤN TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI
ThS. Luật sư Nguyễn Văn Hải: 024.39.184.888 - 0973.509.636

Gửi yêu cầu dịch vụ

Đăng ký dịch vụ ngay

Bài viết khác