Blue ocean

Gửi câu hỏi trực tuyến

Họ tên
Điện thoại
Email
Câu hỏi

ĐẤT ĐƯỢC GIAO TRÁI THẨM QUYỀN TỪ NĂM 1993, KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI CÓ ĐƯỢC BỒI THƯỜNG KHÔNG?

20/10/2026 06:59

Đất được giao trái thẩm quyền từ năm 1993, khi Nhà nước thu hồi có được bồi thường không? Tìm hiểu điều kiện bồi thường đối với đất giao không đúng thẩm quyền, cách chứng minh quá trình sử dụng đất ổn định, xác định diện tích được bồi thường và hướng xử lý khi phương án bồi thường loại đất khỏi diện được bồi thường theo quy định pháp luật hiện hành.

ĐẤT ĐƯỢC GIAO TRÁI THẨM QUYỀN TỪ NĂM 1993, KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI CÓ ĐƯỢC BỒI THƯỜNG KHÔNG?
Nhiều hộ gia đình được giao đất từ những năm 1990 thông qua quyết định của UBND cấp xã, hợp tác xã hoặc cơ quan, tổ chức tại địa phương. Sau khi nhận đất, người dân quản lý, sử dụng ổn định trong thời gian dài, thậm chí đã xây dựng nhà ở và thực hiện các nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai.
Tuy nhiên, khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án, một số hộ gia đình lại gặp vướng mắc trong quá trình lập phương án bồi thường. Cơ quan có thẩm quyền cho rằng đất được giao không đúng thẩm quyền nên không đủ điều kiện bồi thường hoặc chỉ xem xét bồi thường đối với một phần diện tích.
Vậy đất được giao trái thẩm quyền từ năm 1993 có được bồi thường khi Nhà nước thu hồi không? Đất đã sử dụng ổn định nhiều năm có được xem xét bồi thường về đất? Người dân cần làm gì khi phương án bồi thường loại toàn bộ hoặc một phần diện tích khỏi diện được bồi thường?
Để giải quyết vấn đề này, cần xem xét đồng thời nguồn gốc đất, thời điểm giao đất, quá trình sử dụng thực tế, hồ sơ địa chính và các điều kiện bồi thường theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 cùng văn bản hướng dẫn thi hành.
1. Đất được giao trái thẩm quyền từ năm 1993 có được bồi thường khi Nhà nước thu hồi không?
Không thể mặc nhiên kết luận đất giao trái thẩm quyền thì không được bồi thường. Việc có được bồi thường về đất hay không phải căn cứ vào điều kiện pháp luật áp dụng đối với trường hợp cụ thể, chứ không chỉ dựa vào việc cơ quan giao đất trước đây có đúng thẩm quyền hay không.
Theo nội dung khoản 3 Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP được viện dẫn trong vấn đề này, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền nhưng đã sử dụng ổn định trước ngày 01/7/2014 thuộc trường hợp được xem xét bồi thường về đất theo khoản 3 Điều 95 Luật Đất đai năm 2024.
Như vậy, đối với trường hợp gia đình có quyết định giao đất từ năm 1993 và đã sử dụng ổn định trong thời gian dài, cần làm rõ các điều kiện liên quan để xác định quyền được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc có quyết định giao đất từ năm 1993 không đồng nghĩa toàn bộ diện tích gia đình đang sử dụng hiện nay đương nhiên được bồi thường. Cơ quan có thẩm quyền cần xem xét nguồn gốc, diện tích, thời điểm sử dụng và điều kiện pháp luật áp dụng đối với từng phần đất.
Để xác định chính xác quyền lợi, người sử dụng đất cần kiểm tra hồ sơ giao đất ban đầu, đối chiếu diện tích thực tế và làm rõ căn cứ mà cơ quan bồi thường sử dụng để xác định diện tích đủ hoặc không đủ điều kiện bồi thường.
2. Đất giao trái thẩm quyền phải đáp ứng điều kiện gì để được bồi thường?
Để xác định quyền được bồi thường, không nên chỉ căn cứ vào thời điểm giao đất mà cần kiểm tra đầy đủ nguồn gốc và quá trình sử dụng đất.
Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 49/2026/NĐ-CP, trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền nhưng đã sử dụng ổn định trước ngày 01/7/2014 thuộc nhóm trường hợp được xem xét bồi thường về đất theo khoản 3 Điều 95 Luật Đất đai năm 2024.
Khi giải quyết hồ sơ thực tế, cần tập trung làm rõ các vấn đề sau.
2.1. Xác định đúng nguồn gốc và thời điểm giao đất
Gia đình cần xác định ai là người giao đất, giao vào thời điểm nào, theo quyết định hoặc hồ sơ nào và diện tích được giao là bao nhiêu.
Đối với đất được giao từ năm 1993, những tài liệu nên rà soát gồm:
  • Quyết định giao đất, giấy giao đất hoặc biên bản giao đất.
  • Hồ sơ của UBND xã, hợp tác xã hoặc cơ quan đã thực hiện việc giao đất.
  • Biên lai nộp tiền sử dụng đất, tiền giao đất hoặc các khoản tiền liên quan, nếu có.
  • Sổ mục kê, bản đồ địa chính, hồ sơ kê khai và đăng ký đất đai.
  • Giấy tờ về nhà ở, công trình xây dựng trên đất và các tài liệu liên quan khác.
Không phải mọi trường hợp đều có đầy đủ các loại giấy tờ trên. Nếu quyết định giao đất đã cũ, gia đình nên đề nghị cơ quan đang lưu trữ hồ sơ địa chính hoặc cơ quan có liên quan cung cấp bản sao, trích lục tài liệu còn lưu giữ.
2.2. Làm rõ quá trình sử dụng đất ổn định
Việc sử dụng đất ổn định trước ngày 01/7/2014 là một yếu tố quan trọng đối với trường hợp được giao đất không đúng thẩm quyền theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP.
Để chứng minh quá trình sử dụng đất, gia đình có thể tập hợp tài liệu như:
  • Giấy tờ giao đất và giấy tờ nộp tiền từ thời điểm nhận đất.
  • Tài liệu kê khai, đăng ký đất đai qua các thời kỳ.
  • Hồ sơ địa chính, bản đồ và tài liệu thể hiện vị trí, diện tích thửa đất.
  • Giấy tờ về xây dựng, sử dụng nhà ở hoặc công trình trên đất.
  • Tài liệu, xác nhận hợp pháp khác có thể làm rõ thời điểm bắt đầu và quá trình sử dụng đất.
Cần lưu ý, việc sử dụng đất lâu năm là tình tiết quan trọng nhưng không nên chỉ dựa vào lời khai hoặc việc đã xây dựng công trình để kết luận chắc chắn được bồi thường. Cơ quan có thẩm quyền cần xem xét hồ sơ cụ thể và điều kiện áp dụng theo pháp luật.
2.3. Xác định loại đất và diện tích được xem xét bồi thường
Một vấn đề rất dễ bị bỏ sót là loại đất được bồi thường và giới hạn diện tích được tính bồi thường có thể khác nhau tùy trường hợp.
Chẳng hạn, đối với đất ở được giao không đúng thẩm quyền, cần xem xét quy định riêng tại Điều 10 Nghị định 88/2024/NĐ-CP. Đối với đất nông nghiệp, cần đối chiếu quy định tương ứng tại Điều 12 của Nghị định này, bao gồm cả quy định về diện tích được bồi thường và hạn mức trong trường hợp áp dụng.
Vì vậy, gia đình không nên chỉ đặt câu hỏi “có được bồi thường hay không”, mà cần xác định rõ:
  • Diện tích nào được xem xét bồi thường về đất?
  • Loại đất nào được sử dụng để tính bồi thường?
  • Có giới hạn diện tích hoặc điều kiện riêng nào được áp dụng không?
  • Phần diện tích không được bồi thường về đất có thuộc trường hợp được xem xét hỗ trợ hay không?
Đây là cơ sở để đối chiếu phương án bồi thường với quy định pháp luật và xác định đúng quyền lợi của gia đình.
3. Đất được giao năm 1993 nhưng diện tích thực tế lớn hơn diện tích trong quyết định giao đất thì bồi thường thế nào?
Đây là tình huống thường gặp trong các hồ sơ đất đai có nguồn gốc từ những năm 1990. Sau nhiều năm sử dụng, diện tích đo đạc thực tế có thể lớn hơn diện tích ghi trong quyết định giao đất ban đầu.
Ví dụ: Năm 1993, gia đình được giao 200 m² đất. Đến thời điểm Nhà nước thu hồi, diện tích gia đình đang quản lý, sử dụng là 350 m².
Trong trường hợp này, không nên mặc nhiên cho rằng toàn bộ 350 m² đều được bồi thường theo cùng một căn cứ pháp lý.
Cần phân tích riêng từng phần diện tích:
Đối với 200 m² ghi trong quyết định giao đất: Cần kiểm tra quyết định giao đất, vị trí, ranh giới và quá trình sử dụng để xác định phần diện tích này có thuộc trường hợp được bồi thường về đất theo quy định hay không.
Đối với 150 m² tăng thêm: Cần xác định nguồn gốc phần diện tích tăng thêm, thời điểm bắt đầu sử dụng, quá trình quản lý và các giấy tờ liên quan. Phần diện tích này có thể phải được xem xét theo căn cứ pháp lý khác với diện tích được giao ban đầu.
Nếu phương án bồi thường chỉ ghi tổng diện tích mà không giải thích rõ nguồn gốc và căn cứ xử lý từng phần, gia đình nên đề nghị cơ quan có thẩm quyền làm rõ.
Ngoài ra, nếu diện tích đo đạc thực tế khác với diện tích ghi trên giấy tờ, cần đối chiếu quy định về bồi thường trong trường hợp chênh lệch diện tích tại Luật Đất đai năm 2024 và văn bản hướng dẫn tương ứng. Việc xác định diện tích được bồi thường còn phụ thuộc vào hồ sơ pháp lý và thực tế sử dụng đất, không chỉ căn cứ vào số liệu đo đạc hiện tại.
4. Nếu cơ quan bồi thường cho rằng đất giao trái thẩm quyền nên không được bồi thường, người dân cần làm gì?
Khi nhận được thông báo hoặc phương án bồi thường có nội dung loại toàn bộ hoặc một phần diện tích đất khỏi diện được bồi thường, gia đình cần kiểm tra cụ thể căn cứ pháp lý mà cơ quan có thẩm quyền sử dụng.
Không nên chỉ phản ánh chung chung rằng gia đình đã sử dụng đất từ năm 1993 nên phải được bồi thường. Thay vào đó, cần xây dựng hồ sơ chứng minh và đối chiếu theo từng vấn đề.
Bước 1: Yêu cầu làm rõ căn cứ không bồi thường
Gia đình cần xác định chính xác:
  • Phần diện tích nào không được bồi thường?
  • Cơ quan xác định nguồn gốc đất như thế nào?
  • Lý do không bồi thường là do giao đất trái thẩm quyền, không chứng minh được quá trình sử dụng ổn định hay do không đáp ứng điều kiện khác?
  • Căn cứ pháp luật nào được viện dẫn trong phương án?
Việc làm rõ những nội dung này giúp xác định vấn đề cần giải quyết, tránh tranh luận chung chung về toàn bộ thửa đất.
Bước 2: Đối chiếu hồ sơ giao đất với hồ sơ địa chính
Gia đình nên tập hợp quyết định giao đất năm 1993, tài liệu nộp tiền, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ và tài liệu chứng minh quá trình sử dụng đất.
Nếu thông tin về diện tích, vị trí hoặc ranh giới chưa thống nhất, cần đề nghị cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đối chiếu để xác định phần đất thực tế bị thu hồi có tương ứng với phần đất được giao ban đầu hay không.
Bước 3: Kiểm tra phương án bồi thường theo từng phần diện tích
Phương án bồi thường cần được xem xét trên cơ sở nguồn gốc, loại đất, diện tích thu hồi và căn cứ pháp luật áp dụng.
Đối với đất giao trái thẩm quyền, cần đối chiếu khoản 3 Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan và quy định cụ thể về bồi thường đối với loại đất tương ứng.
Nếu có nhà ở, công trình hoặc tài sản khác trên đất, cần kiểm tra riêng phần bồi thường tài sản và các khoản hỗ trợ liên quan. Việc không được bồi thường về đất đối với một phần diện tích không tự động đồng nghĩa với việc mọi tài sản hoặc khoản hỗ trợ liên quan đều bị loại bỏ; từng khoản cần được xem xét theo điều kiện pháp luật áp dụng.
Bước 4: Thực hiện quyền khiếu nại hoặc khởi kiện khi có căn cứ
Nếu phát hiện phương án bồi thường có dấu hiệu áp dụng sai quy định hoặc bỏ qua tài liệu quan trọng, gia đình có thể xem xét thực hiện quyền khiếu nại hoặc khởi kiện theo trình tự pháp luật.
Trước khi thực hiện, cần kiểm tra quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại, đối tượng khởi kiện, thời hiệu và thời hạn áp dụng, cơ quan có thẩm quyền giải quyết cũng như tài liệu chứng minh quyền lợi bị ảnh hưởng.
Lưu ý: Không nên chờ đến khi việc thu hồi đất và chi trả bồi thường đã hoàn tất mới bắt đầu kiểm tra hồ sơ. Khi nhận được dự thảo hoặc phương án bồi thường, gia đình nên rà soát sớm để kịp thời thực hiện quyền và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.
5. Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp bồi thường đất giao trái thẩm quyền
Đất được giao từ những năm 1990 thường có hồ sơ cũ, thiếu tài liệu hoặc thông tin không thống nhất giữa quyết định giao đất, bản đồ địa chính và diện tích sử dụng thực tế. Vì vậy, việc đánh giá quyền được bồi thường cần dựa trên toàn bộ hồ sơ và quy định pháp luật áp dụng cho từng trường hợp.
Luật sư có thể hỗ trợ khách hàng:
  • Rà soát quyết định giao đất, giấy tờ nộp tiền và hồ sơ địa chính.
  • Xác định nguồn gốc, thời điểm sử dụng và diện tích đất bị thu hồi.
  • Đối chiếu điều kiện bồi thường về đất theo Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn hiện hành.
  • Kiểm tra căn cứ xác định loại đất, diện tích và mức bồi thường trong phương án.
  • Tư vấn chuẩn bị văn bản đề nghị xem xét lại phương án bồi thường.
  • Tư vấn khiếu nại, khởi kiện và hỗ trợ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng theo quy định pháp luật.
Đối với hồ sơ đất giao trái thẩm quyền từ năm 1993, điều quan trọng là không chỉ chứng minh gia đình đã sử dụng đất lâu năm mà còn phải làm rõ căn cứ giao đất, diện tích được giao, quá trình sử dụng và điều kiện bồi thường tương ứng.
 
Đất được giao trái thẩm quyền từ năm 1993 không đương nhiên mất quyền được bồi thường khi Nhà nước thu hồi. Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 49/2026/NĐ-CP, trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền nhưng đã sử dụng ổn định trước ngày 01/7/2014 thuộc nhóm trường hợp được xem xét bồi thường về đất theo khoản 3 Điều 95 Luật Đất đai năm 2024.
Tuy nhiên, quyền được bồi thường và diện tích được bồi thường phải được xác định dựa trên hồ sơ cụ thể, loại đất, nguồn gốc sử dụng và các điều kiện pháp luật tương ứng.
Nếu phương án bồi thường loại toàn bộ hoặc một phần diện tích chỉ vì lý do “giao đất trái thẩm quyền”, gia đình nên kiểm tra lại căn cứ pháp lý, đối chiếu hồ sơ giao đất và yêu cầu làm rõ cách xử lý từng phần diện tích trước khi quyết định phương án bảo vệ quyền lợi.
HOTLINE LUẬT SƯ TƯ VẤN THU HỒI, BỒI THƯỜNG ĐẤT
ThS. Luật sư Nguyễn Văn Hải
Điện thoại: 024.39.184.888 – 0973.509.636

Tư vấn thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; rà soát phương án bồi thường; tư vấn khiếu nại, khởi kiện và tham gia tố tụng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.
 
Gửi yêu cầu dịch vụ
Đăng ký dịch vụ ngay